Gelir Tablosu Nedir? Gelir Gider Tablosu Nedir? Nasıl Hazırlanır?

Norma Norma | 09.02.2022

İşletmeler için kâr-zarar döngüsünü öngörülebilir vaziyette planlayabilmek ve mevcut varlıklar, gelecek yatırım faaliyetleri ile borç ilişkileri arasındaki düzeni kurabilmek için en önemli muhasebe tablolarından biri gelir – gider tablosudur.

Gelir Tablosu Nedir?

İşletmeler için belirlenen bir dönem içinde elde edilen gelirlerle birlikte yapılan giderlerin kategorize edilerek gösterildiği tabloya gelir gider tablosu adı verilir. 

Gelir gider tablosunun en önemli özelliği o döneme ait faaliyetlerin ardından kâr-zarar oranının net şekilde belirlenmesini sağlamasıdır. Bu bağlamda işletme yönetimleri için bir sonraki döneme ait yatırım ve faaliyet planlamalarının genel kapsamı belirlenebilir.

Bilanço ile belirli fiziksel benzerlikler gösteren gelir gider tablosunun mühim farklarından biri de dinamik bir bilgi sistemine sahip olmasıdır. Belirlenen iki tarih arasındaki faaliyetleri kapsadığından, işletme için özellikle kısa ve orta vadeli durum analizlerinin ölçümlenmesine katkı sunar. Brüt satış kârı ile net kâr hesabı gelir gider tablosu üzerinden yapılabilir.

Gelir Tablosunda Neler Bulunur?

Gelir tablosunda süreklilik gösteren ya da olağan/durağan gelirler ile olağan-olağan dışı zararlar bulunur. Bu başlıklar için ayrı ayrı beyanda bulunularak, işletmenin kalemler arası farkları ve bu kalemlere ayrılması gereken bütçenin tespiti sağlanır. 

Mahsup işlemler gelir tablosunda yer almaz. Tutar içermeyen herhangi bir kalemin gelir tablosunda yer alması mümkün değildir. Tablonun dinamizmini destekleyen özellikleri arasında tutarsız kalemler için işlemler görmemesi de yer almaktadır. 

Gelir tablosunda bulunan bölümlerden birkaçı şu şekildedir:

  • Brüt Satışlar
  • Satış İndirimleri
  • Net Satışlar
  • Satışların Maliyeti
  • Faaliyet Giderleri
  • Diğer Faaliyetlerden Olağan Gelir/Gider

Gelir tablosu hazırlanırken olağan dışı faaliyetlerden doğan gelir/giderleri belirlemek adına başlıklandırmalar da yapılır. Bu başlıkların ayrı şekilde gösterilmesi işletmede sürekli faaliyetlerden kaynaklanan kar-zararın belirlenmesini sağlar. 

Her dönemde sürekli işletme faaliyetlerinden gelen kârın ya da zararın olağan dışı gelir ve giderlerden ayrılması bu bakımdan önem taşır. Çünkü olağan dışı gelir-giderler işletmenin devamlı olarak karşılaşmadığı dalgalanmalardır ve kâr/zarar döngüsünün geneline yayılmaması gerekir.

Gelir Gider Tablosu Nasıl Hazırlanır?

Gelir gider tablosu hazırlama işlemlerinde mali tablolar için baz alınan usullere uygun hareket edilir. Bu bağlamda olağan/olağan dışı kâr ya da zarar kalemleri ayrı ayrı beyan edilir. 

İki tarih arasında işletme için kâr/zarar dengesini oluşturan kalemlerin tümü, mali değerlendirme yapılabilmesi için sıralanır. Tutar içermeyen kalemlerin tabloda yer almaması sayesinde, bahsi geçen tarihler arasındaki tüm aktif gelir-gider kategorileri işletme yönetimine bildirilir. Böylelikle durağan veya sürekli faaliyetlerden kaynaklı kar-zarar karşılaştırması en güncel haliyle belirlenebilir.

Gelir Gider Tablosu Hazırlarken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Her muhasebe işleminde olduğu gibi gelir tablosu hazırlanırken de dikkate alınması gereken usul ve esaslar mevcuttur. Bu usuller belirli muhasebe ilkelerine dayanır ancak bazı maddeler önem bakımından çok önce çıkar. 

Örneğin; gelir gider tablosunda olağan dışı hallerde yapılan harcamaları belirtmek üzere (örneğin bir tamirat işlemi için yapılan ödeme) “olağan dışı giderler” başlığı bulunur. Burada dikkat edilmesi gereken husus, olağan dışı giderlerin ayrı başlık altında gösterilirken herhangi bir devire mahal vermeyecek şekilde kaydedilmesidir. Böylece tablonun belirlenen dönem sınırları içinde kalması sağlanır. 

İşletmeniz için yönetimde en önemli çalışma alanlarından biri muhasebe takibidir. Sahip olduğunuz kaynakların, faaliyet kâr/zararlarınızın ya da sermaye yönetiminizin tüm planlamaları için doğru muhasebe yönetimi işinizin mihenk taşı konumunda yer alır. 

Gelir gider tablosu da dahil olmak üzere aslında her muhasebe faaliyeti gelecek yatırımlarınızı ve bugünkü kazancınızı doğrudan etkiler. Norma ile gelir-gider akışınızı rahatlıkla takip edebilir, ihtiyaç duyduğunuz tüm desteği bulabilir; vadesi gelen tahsilat ve ödemelerinizin takibini kolaylıkla Norma ile yapabilirsiniz.